Historia domu

Nasz dom został zbudowany lub przebudowany w 1880 roku, o czym świadczy oryginalna kamienna sygnatura, wyryta w tynku na kamiennym narożniku. Według posiadanych danych archiwalnych budowę zlecił prawdopodobnie Siegfried Schlombe, który był wtedy właścicielem posesji.


Zobacz galerię – Kocioł i okolice

Po wielu badaniach przypuszczamy że nasz dom zbudowany został wcześniej, o czym świadczyć mogą kamienne posadzki z wielkich kamieni oraz wysoka piwnica pod domem. Potwierdzeniem naszych przypuszczeń może być tez fakt, że zgodnie z materiałami archiwalnymi dostępnymi w internecie, rodzina Bittner mieszkała  w Kotle (niem. Kuttel) już od końca XVII wieku. Przed II wojną światową w tym domu mieszkała Otylie Klinke (na podstawie danych – spisu mieszkańców z roku 1937). Po wojnie w tym domu prawdopodobnie mieszkały różne rodziny, aż do lat 60′ XX wieku, kiedy to do tego domu wprowadziła się rodzina Kurowskich. 
 
Nasz dom w swojej najstarszej części kamiennej jest zbudowany z ręcznie układanego i rzadko spotykanego czerwonego spągowca. Resztę konstrukcji stanowią ręcznie ciosane  belki i słupy, oryginalnie łączone na zaciosy i kołki drewniane, co niewątpliwie świadczyło o kunszcie budujących go majstrów. Część dachowa była modernizowana w latach 60′ XX wieku, a następnie w 2011 roku.

 


 

Skrócona historia posesji nr 3 w Kotle (na podstawie zachowanych dokumentów archiwalnych)1

Dokument nr 1.1

– Najstarsza adnotacja dotyczy transakcji sprzedaży gruntu przez Georg Kaschel dla Jakob Stephan w dniu 11.04.1670. Potem następują kolejne daty transakcji:

– W dniu 23.09 1690 Jakob Stephan (ojciec) przekazuje prawo własności na rzecz Johann Stephan (syn).

– 14.11.1731 prawo własności przechodzi na Anton Stephan (syn), przy czym osobą przekazującą jest Hans Stephan (Erben)2

– 22.04.1743 majątek obejmuje Hans Carl Gruss (erheiratet)3 nabywając prawo własności przez ożenek z Anna Maria Stephan, wdową po Anton Stephan.

– 27.02.1760 majątek przejmuje Anton Stephan (Stiefssohn)4, a więc syn Antona i Anny Marii Stephan.

– 21.12.1765 właścicielem zostaje Mathai Hofmann (heiratet) 5, znowu przez ożenek z Anną Marią, wdową po Anton Stephan.

– 03.05.1797 majątek przejmuje po Mathai Hofmann jego syn, Joseph Hofmann.

Dalej następują wypisy z księgi wieczystej założonej w roku 1822.

– 11.03.1822 Anton Umlauf, młynarz z Jarkowa, Kupuje posiadłość od Josepha Hofmanna za 1028 Florenów.6

– 01.04.1835 Anton Umlauf przekazuje gospodarstwo za sumę 550 florenów swojemu synowi Ignatz Umlauf.

– 22.07.1851 majątek przejmuje w imieniu swoim i piątki dzieci Elizabeth Umlauf zd Leister, wdowa po Ignatz Umlauf. Majątek wyceniony jest na 900 florenów.

– w roku 1859 majątek przejmuje na podstawie testamentu matki7 Augustin Umlauf. Majątek wyceniony na 900 florenów.

– 20.02.1872 Augustin Umlauf sprzedaje majątek Siegfriedowi Schlombe za kwotę 2395 florenów.

– z kolejnej strony księgi wieczystej dowiadujemy się że majątek pozostawał w rękach rodziny Schlombe do roku 1911, przy czym dokonywane były poprawki dotyczące ewentualnych spadkobierców (ostatni wpis z 25.07.1906.

– 03.11. 1911 roku właścicielem posesji nr 3 w Kotle zostaje Anton Klinke, rolnik z Zakrza.

– 29.01.1921 r dodano adnotację o spadkobiercach:

Ottilie Klinke zd Innig, zam w Kotle, oraz jej dwaj synowie urodzeni 08.10.1912r i 08.12.1913r.

Na tym kończy się niemiecka część historii domu.*

1 – Kopia księgi wieczystej założonej w 1822 roku, kopia księgi gruntów założonej 01.07.1902, wyciąg z najstarszej, nieistniejącej już prawdopodobnie księgi wieczystej z nazwiskami starszych właścicieli od roku 1670.

2 – Erben – to niemiecki zwrot oznaczający dziedziczenie. Należy przyjąć że Hans Stephan był synem lub krewnym Johanna i majątek po nim odziedziczył, po czym przekazał go swojemu synowi Antonowi.

3- erheiratet – przez małżeństwo. Ożenił się z wdową po Antonie Stephan.

4- Stiefssohn – pasierb. Syn żony z poprzedniego małżeństwa.

5- Heiratet – ożeniony. Prawnie zwrot identyczny jak poprzednio. Mąż był opiekunem żony i jej majątku. (Swoją drogą żywotna była kobieta. Przeżyła dwóch mężów i syna, – bo już w tej historii nie występuje – i wzięła sobie trzeciego).

6- z innego dokumentu (str 1) można wywnioskować, że Hofmann był także właścicielem kilku domów w Jerzykowicach małych, ocenianego w całości na 2700 florenów. Czy Umlauf odkupił wszystko za 1028 florenów, czy tylko posiadłość w Kotle, nie umiem rozczytać. Mamy tylko adnotację urzędową że Hofmann wyjechał jako wolny gospodarz do Hartau.

7- Elizabeth Umlauf wyszła ponownie za mąż i miała z drugim mężem córkę Christine Zeiner. Ale w dniu przejęcia majątku sporządziłą testament, więc majątek przypadł synowi, a nie owdowiałemu drugiemu mężowi.

* – W zasadzie ten skrót zawiera wszystkie ważne informacje, które można było z tych dokumentów wyciągnąć. Pozostałe zapiski to zmiany w numeracji działki, oraz informacje o ewentualnych spadkobiercach. Część z nich jest praktycznie nie do odcyfrowania, a reszta nie wnosi do tej historii nic nowego. 

Na podstawie materiałów archiwalnych opracował Witold Kisza.